Odpowiedzialność za przerwanie ciąży za zgodą kobiety na gruncie art. 152 kk

ciaza

Problematyka dopuszczalności przerwania ciąży jest w Polsce mocno kontrowersyjna. Poświęcono jej wiele publikacji naukowych, głównie w kontekście ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny, ustawy z dnia 7 stycznia 1993 r. o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży, ustawy z dnia 30 sierpnia 1996 r. o zmianie ustawy o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży oraz o zmianie niektórych innych ustaw czy wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 28 maja 1997 r. (sygn. K 26/963). Jak wygląda odpowiedzialność za przerwanie ciąży i kto ją ponosi?

Czym jest bezprawne przerwanie ciąży?

Bezprawne przerwanie ciąży to czyn zabroniony polegający na przerwaniu ciąży przed jej rozwiązaniem. Stanowi zamierzone zakończenie przebiegającej ciąży wskutek zewnętrznej interwencji. Należy więc wskazać, że bezprawnym przerwaniem ciąży nie będzie samoistne poronienie, które wystąpiło wskutek przyczyn naturalnych. Przestępstwo stanowić będzie wyłącznie świadome podjęcie działań, które mają na celu wywołanie poronienia.

Odpowiedzialność za przerwanie ciąży za zgodą kobiety

Kobieta, u której zostało dokonane przerwanie ciąży, w obecnym porządku prawnym nie ponosi żadnej odpowiedzialności karnej. Co innego osoba, na której ciążył prawny obowiązek zapobiegnięcia przerwaniu ciąży, np. lekarz, który dokonał bezprawnej aborcji. Przerwanie ciąży za zgodą kobiety, rzecz jasna z jednoczesnym naruszeniem przepisów ustawy, zagrożone jest karą pozbawienia wolności do lat 3 (na podstawie art. 152 kk § 1). Dodatkowo, jak wskazuje § 2 niniejszego artykułu, „Tej samej karze podlega, kto udziela kobiecie ciężarnej pomocy w przerwaniu ciąży z naruszeniem przepisów ustawy lub ją do tego nakłania”.Jednak wyróżniamy również typ kwalifikowany, o którym mówi § 3 – jeśli w momencie dokonania aborcji płód osiągnął zdolność do samodzielnego życia poza organizmem swojej matki, wtedy kara pozbawienia wolności zostaje orzeknięta w przedziale od 6 miesięcy do lat 8. Przerwanie ciąży za zgodą kobiety można rozumieć analogicznie do instytucji pomocnictwa scharakteryzowanej w art. 18 § 3 kk. Jeśli dana osoba ułatwia kobiecie przerwanie ciąży z jednoczesnym naruszeniem przepisów prawnych (m.in. dostarczając jej odpowiednie narzędzia, informacje czy środki), odpowiada z art. 152 kk. Odpowiedzialność zachodzi również w przypadku, kiedy osoba, na której ciąży szczególny, prawny obowiązek niedopuszczenia do zaistnienia czynu zabronionego, jakim jest bezprawne przerwanie ciąży, ułatwia jego popełnienie, np. wskutek swojego zaniechania.